Endometriozis doğurganlığı nasıl etkiler?
- Karın içinde iltihabi bir ortam oluşturarak yumurta, sperm ve embriyonun işlevini olumsuz etkileyebilir.
- Yapışıklıklar tüplerin yapısını ve hareketini bozabilir.
- Yumurtalıktaki endometriomalar (çikolata kistleri) ve bunlara yönelik ameliyatlar yumurta rezervini azaltabilir.
- Ağrılı ilişki, düzenli ilişkiyi zorlaştırabilir.
Tedavi seçimini belirleyen faktörler
- Kadının yaşı ve yumurta rezervi (AMH, antral folikül sayısı)
- Ağrı yakınmalarının şiddeti
- Endometrioma varlığı ve boyutu
- Tüplerin açıklığı
- Eşin sperm analizi
- Ne kadar süredir gebelik beklendiği
Ameliyat ne zaman öne çıkar?
Ağrısı belirgin olan, genç ve yumurta rezervi iyi olan kadınlarda laparoskopik cerrahi hem ağrıyı azaltabilir hem de doğal gebelik şansını artırabilir. Hafif-orta evre endometriozisin laparoskopik tedavisinin doğal gebelik oranlarını artırdığı gösterilmiştir. Cerrahi, yumurtalık dokusunu mümkün olduğunca koruyacak şekilde planlanmalıdır.
Tüp bebek ne zaman öne çıkar?
İleri yaş, düşük yumurta rezervi, tüp hasarı, erkek faktörü veya önceki ameliyata rağmen gebelik oluşmaması durumunda tüp bebek tedavisi genellikle daha uygun seçenektir. Tüp bebek öncesinde endometriomaların rutin olarak çıkarılması, gebelik oranını artırmadığı ve rezervi azaltabildiği için önerilmez; yumurta toplamayı engelleyen büyük kistler veya şüpheli görünüm gibi özel durumlar ayrıca değerlendirilir.
Gebeliği ertelemek zorunda olanlar için
Endometriozisi olan ve gebeliği ertelemesi gereken genç kadınlarda, özellikle yumurtalık ameliyatı planlanıyorsa, yumurta dondurma seçeneği konuşulmalıdır.
Kişiye özel yaklaşım
Endometriozis ve kısırlık birlikte olduğunda tek bir doğru yol yoktur. Jinekolojik cerrahi ve tüp bebek tedavisinin aynı hekim tarafından birlikte değerlendirilmesi, doğru sıralamanın belirlenmesini kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Endometriozisi olan herkes kısır mı olur?
Çikolata kisti tüp bebekten önce alınmalı mı?
Kaynaklar
- ESHRE Guideline: Endometriosis, 2022.
- Practice Committee of the ASRM. Endometriosis and infertility: a committee opinion. Fertil Steril, 2012.
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
