PKOS belirtileri
- Seyrek veya hiç olmayan adet kanamaları
- Yüz, göğüs ve karında kıllanma artışı (hirsutizm)
- Sivilce ve yağlı cilt, saç dökülmesi
- Kilo alma eğilimi ve kilo vermekte güçlük
- Gebe kalmakta zorlanma
Tanı
Tanı için yumurtlama bozukluğu, klinik veya laboratuvar olarak androjen (erkeklik hormonu) fazlalığı ve ultrasonda polikistik over görünümü ölçütlerinden en az ikisi gereklidir. Tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği ve böbreküstü bezi bozuklukları gibi benzer tablolara yol açan durumlar dışlanmalıdır. Yetişkinlerde AMH yüksekliği de tanıya yardımcı olabilir.
PKOS yalnızca bir yumurtalık sorunu değildir
PKOS; insülin direnci, tip 2 diyabet, kolesterol yüksekliği, uyku apnesi ve ileride kalp-damar hastalıkları riskinde artışla ilişkilidir. Adetlerin çok seyrek olması rahim iç zarında kalınlaşmaya yol açabilir. Bu nedenle PKOS'lu kadınlarda kan şekeri, kolesterol ve tansiyon düzenli olarak izlenmelidir.
Prof. Dr. İkbal Kaygusuz, PKOS'lu kadınlarda kalp-damar risk belirteçleri (pentraksin 3, hepsidin, ADMA), tedavinin bu belirteçlere etkisi ve PKOS'un diğer sistemlerle ilişkisi üzerine uluslararası dergilerde yayımlanmış çok sayıda çalışmanın yazarları arasındadır.
Tedavi
- Yaşam tarzı: Fazla kilolu kadınlarda yüzde 5-10'luk kilo kaybı bile adet düzenini ve yumurtlamayı iyileştirebilir.
- Adet düzenleme ve kıllanma: Gebelik istemeyen kadınlarda doğum kontrol hapları sık kullanılır.
- İnsülin direnci: Uygun hastalarda metformin eklenebilir.
- Gebelik isteyenler: İlk basamakta letrozol ile yumurtlama tedavisi önerilir. Yanıt alınamazsa gonadotropin iğneleri, aşılama veya tüp bebek tedavisi planlanır.
PKOS ve tüp bebek
PKOS'lu kadınlarda yumurtalıklar ilaçlara güçlü yanıt verebildiğinden, tüp bebek tedavisinde yumurtalık aşırı uyarılma sendromu (OHSS) riski artar. Antagonist protokol, düşük doz ilaç, agonist tetikleme ve gerekirse tüm embriyoların dondurulması bu riski belirgin olarak azaltır.
PKOS ve gebelik
PKOS'lu kadınlarda gebelik şekeri ve gebelik hipertansiyonu riski daha yüksektir. Gebelik öncesinde kilo ve kan şekerinin düzenlenmesi ve gebelikte bu açıdan dikkatli takip önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
PKOS olan kadın gebe kalabilir mi?
PKOS tamamen geçer mi?
Kaynaklar
- Teede HJ, et al. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Fertil Steril, 2023.
- Is pentraxin 3 a new cardiovascular risk marker in polycystic ovary syndrome? Gynecologic and Obstetric Investigation, 2014.
- Is hepcidin a new cardiovascular risk marker in polycystic ovary syndrome? Gynecologic and Obstetric Investigation, 2013.
- Effect of ethinyl estradiol-cyproterone acetate treatment on asymmetric dimethyl-arginine levels in women with polycystic ovary syndrome. Archives of Gynecology and Obstetrics, 2014.
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
İlgili sayfalar
İlgili yazılar
Yumurtlama Dönemi Nasıl Hesaplanır? En Verimli Günler
Yumurtlama, düzenli adet gören kadınlarda genellikle bir sonraki adetten yaklaşık 14 gün önce gerçekleşir; 28 günlük döngüde bu 14. gün civarıdır. En...
PKOS ile Gebe Kalmak: Adım Adım Tedavi Yolu
PKOS'lu kadınların çoğu gebe kalabilir. Tedavi kademeli ilerler: önce kilo ve yaşam tarzı düzenlemesi, ardından letrozol ile yumurtlama tedavisi, yanı...
Adet Gecikmesi Nedenleri: Gebelik Dışında Neler Olabilir?
Adet gecikmesinin en sık nedeni gebeliktir; bu nedenle ilk adım gebelik testidir. Test negatifse stres, ani kilo değişimi, yoğun egzersiz, polikistik...