Tahmini fetal ağırlık nedir?
Tahmini fetal ağırlık (İngilizce kısaltmasıyla EFW), bebeğin anne karnındaki ağırlığının ultrason ölçümlerinden hesaplanan tahminidir. Bebek doğrudan tartılamadığı için baş, karın ve uyluk kemiği ölçümleri matematiksel formüllere yerleştirilir. Ultrason raporlarında genellikle "EFW" veya "tahmini ağırlık" başlığıyla gram cinsinden yer alır.
Hangi ölçümler kullanılır?
- BPD (biparietal çap): Başın iki yan kemiği arasındaki genişlik.
- HC (baş çevresi): Başın çevre uzunluğu.
- AC (karın çevresi): Karnın çevre uzunluğu; ağırlığı en çok etkileyen ölçümdür.
- FL (femur uzunluğu): Uyluk kemiğinin boyu.
Hadlock formülleri
Bu araç, dünyada en yaygın kullanılan yöntemlerden biri olan Hadlock (1985) formüllerini kullanır. Ölçümler santimetreye çevrilir ve ağırlığın 10 tabanında logaritması hesaplanır. Dört ölçümün tamamı girildiğinde şu formül kullanılır:
log10(EFW) = 1,3596 − 0,00386 × AC × FL + 0,0064 × HC + 0,00061 × BPD × AC + 0,0424 × AC + 0,174 × FL
Baş çevresi girilmezse BPD, AC ve FL ile; baş ölçümlerinin hiçbiri yoksa yalnızca AC ve FL ile hesaplayan Hadlock formülleri kullanılır. Hangi formülün kullanıldığı sonuçta ayrıca gösterilir.
Persentil ne anlama gelir?
Gebelik haftasını da girerseniz tahmini ağırlık, Hadlock ve arkadaşlarının 1991 yılında yayımladığı anne karnındaki ağırlık referans tablosuyla karşılaştırılır. Örneğin 50. persentil, aynı haftadaki bebeklerin yarısının bu ağırlıktan hafif, yarısının ağır olduğu anlamına gelir.
- 10. ile 90. persentil arası: Beklenen aralık kabul edilir.
- 10. persentilin altı: Gebelik haftasına göre küçük bebek. Bebeğin yapısal olarak küçük olmasından kaynaklanabileceği gibi büyüme kısıtlılığı açısından da değerlendirilmesi gerekebilir.
- 90. persentilin üstü: Gebelik haftasına göre iri bebek. Ailesel yapı dışında gebelik şekeri gibi nedenler de değerlendirilir.
Sınırlamalar
Ultrasonla ağırlık tahmini yaklaşık bir değerdir; gerçek doğum ağırlığından ortalama yüzde 10-15 kadar farklı olabilir. Hata payı özellikle çok küçük ve çok iri bebeklerde, ikiz gebeliklerde, amniyon sıvısının az olduğu durumlarda veya görüntülemenin zor olduğu hallerde artar. Persentil değerlendirmesi, gebelik haftasının erken ultrasonla doğru belirlenmiş olmasına bağlıdır. Tek bir ölçümden çok, birkaç hafta arayla yapılan ölçümlerde büyümenin seyri önemlidir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Sonucun 10. persentilin altında veya 90. persentilin üzerinde olması, bebek hareketlerinde azalma, kanama, sıvı gelmesi, şiddetli baş ağrısı veya ödem gibi durumlarda hekiminize danışın. Bu araç, raporunuzdaki değerleri anlamanıza yardımcı olmak içindir; bebeğinizin gelişimi, ek testler ve doğum zamanlaması hakkındaki kararlar muayene bulgularıyla birlikte hekiminiz tarafından verilir.
Kaynaklar
- Hadlock FP, Harrist RB, Sharman RS, Deter RL, Park SK. Estimation of fetal weight with the use of head, body, and femur measurements. Am J Obstet Gynecol. 1985;151:333-337.
- Hadlock FP, Harrist RB, Martinez-Poyer J. In utero analysis of fetal growth: a sonographic weight standard. Radiology. 1991;181:129-133.