Aşılama (IUI) Tedavisi Nedir, Kimlere Uygulanır?

Prof. Dr. İkbal Kaygusuz Son gözden geçirme: 25 Eylül 2026 2 dk okuma
Kısaca: Aşılama (intrauterin inseminasyon, IUI), yumurtlama zamanında laboratuvarda hazırlanan spermin ince bir kateterle rahim içine bırakılmasıdır. Tüpleri açık, yumurta rezervi yeterli ve sperm değerleri hafif düşük olan çiftlerde uygulanır. İşlem kısa sürer, ağrı hissettirmez ve anestezi gerektirmez.

Aşılama nasıl yapılır?

Aşılama tedavisi genellikle yumurtlamayı destekleyen hafif dozlu ilaçlarla birlikte uygulanır. Adetin ilk günlerinde başlanan hap veya iğne tedavisiyle bir veya iki folikülün gelişmesi hedeflenir. Folikül takibi ultrasonla yapılır ve folikül yeterli büyüklüğe ulaştığında çatlatma iğnesi uygulanır.

Çatlatma iğnesinden yaklaşık 36 saat sonra eşten alınan sperm örneği laboratuvarda yıkanarak hareketli spermler ayrıştırılır. Hazırlanan örnek, ince bir kateterle rahim içine bırakılır. İşlem birkaç dakika sürer; sonrasında kısa bir dinlenme yeterlidir.

Aşılama kimlere önerilir?

  • Hafif veya orta derecede sperm sayısı ya da hareket azlığı
  • Açıklanamayan infertilite
  • Yumurtlama bozukluğu (örneğin polikistik over sendromu)
  • Hafif endometriozis
  • Rahim ağzına bağlı faktörler veya cinsel işlev sorunları

Aşılamanın yapılabilmesi için en az bir tüpün açık olması ve sperm değerlerinin belirli bir düzeyin üzerinde olması gerekir.

Aşılama mı, tüp bebek mi?

Tüplerin tıkalı olması, ileri derecede sperm sorunu, azalmış yumurta rezervi veya ileri kadın yaşında doğrudan tüp bebek tedavisi daha uygun olabilir. Aşılama denemelerine rağmen gebelik oluşmayan çiftlerde de tüp bebek seçeneği değerlendirilir. Karar, çiftin tüm test sonuçları birlikte ele alınarak verilir.

Riskleri nelerdir?

Aşılama güvenli bir yöntemdir. En önemli risk, ilaç tedavisiyle birden fazla folikül geliştiğinde çoğul gebelik olasılığının artmasıdır. Bu nedenle folikül gelişimi yakından izlenir; çok sayıda folikül gelişirse o döngüde işlem ertelenebilir.

İşlemin yapıldığı kurum
Tüp bebek işlemleri ruhsatlı Anlaşmalı Tüp Bebek Merkezi bünyesinde gerçekleştirilir. Muayenehanede değerlendirme, planlama ve takip yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Aşılama kaç kez denenmeli?
Genellikle 3-4 deneme önerilir; gebeliklerin büyük çoğunluğu ilk denemelerde gerçekleşir. Sonrasında tüp bebek seçeneği değerlendirilir.
Aşılama sonrası dinlenmek gerekir mi?
İşlemden sonra 10-15 dakikalık kısa bir dinlenme yeterlidir. Günlük yaşama aynı gün dönülebilir.
Gebelik testi ne zaman yapılır?
Aşılamadan yaklaşık 14 gün sonra kan testi (beta-hCG) yapılır.

Kaynaklar

  1. NICE Guideline CG156: Fertility problems: assessment and treatment.
  2. ESHRE Guideline: Unexplained infertility, 2023.

Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.

İlgili sayfalar

Muayene ve bilgi için

Randevu talebinizi iletebilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.

WhatsApp ile yazın

Konunuzu seçin; mesajınız hazır olarak WhatsApp'ta açılsın.

Lütfen tahlil sonucu, teşhis gibi sağlık bilgilerinizi WhatsApp üzerinden paylaşmayın; bunlar muayenede konuşulur.