İnfertilite ne zaman düşünülmeli?
Sağlıklı genç çiftlerin yaklaşık yüzde 80-85'inde düzenli ilişkinin ilk yılında gebelik oluşur. Bu nedenle 35 yaşın altındaki kadınlarda bir yıl, 35 yaş ve üzerindekilerde altı ay sonunda değerlendirme önerilir. Düzensiz adet, bilinen endometriozis, geçirilmiş pelvik ameliyat veya enfeksiyon, 40 yaş üzeri olmak ya da eşte bilinen bir sperm sorunu varsa beklemeden başvurulmalıdır.
Kadında hangi testler yapılır?
Yumurtlamanın değerlendirilmesi
Düzenli adet gören kadınların çoğunda yumurtlama olur. Yumurtlamayı doğrulamak için adetten yaklaşık bir hafta önce progesteron düzeyine bakılabilir. Adet düzensizliği varsa tiroid hormonları, prolaktin ve polikistik over sendromu açısından değerlendirme yapılır.
Yumurta rezervi
Kalan yumurta sayısını tahmin etmek için AMH (anti-Müllerian hormon) düzeyi ve adetin ilk günlerinde ultrasonla antral folikül sayısı ölçülür. Bu testler gebelik şansını tek başına göstermez, ancak tedavi planlamasında yol gösterir.
Tüplerin ve rahmin değerlendirilmesi
Tüplerin açıklığı rahim filmi (histerosalpingografi, HSG) veya ultrason eşliğinde köpük testiyle değerlendirilir. Rahim içindeki polip, miyom veya rahim içi yapışıklıklar transvajinal ultrason, gerekirse histeroskopi ile incelenir.
Erkekte hangi testler yapılır?
Temel test sperm analizidir (spermiyogram). 2-5 günlük cinsel perhizden sonra verilen örnekte sperm sayısı, hareketi ve şekli değerlendirilir. Sonuç anormalse test birkaç hafta sonra tekrarlanır ve üroloji değerlendirmesi planlanır. İnfertilite nedenlerinin yaklaşık üçte birinde erkek faktörü rol oynar.
Açıklanamayan infertilite nedir?
Standart testlerin tamamı normal olmasına rağmen gebelik oluşmuyorsa açıklanamayan infertiliteden söz edilir. Çiftlerin yaklaşık dörtte birinde bu durum görülür. Kadının yaşı ve infertilite süresine göre takip, aşılama veya tüp bebek tedavisi seçenekleri değerlendirilir.
Değerlendirme sonrasında
Test sonuçları birlikte ele alınarak çifte özel bir yol haritası çıkarılır. Tedavi seçenekleri; yumurtlamayı düzenleyen ilaçlardan aşılamaya, gerekli durumlarda cerrahiye ve tüp bebek tedavisine kadar uzanır. Kilo kontrolü, sigaranın bırakılması ve folik asit kullanımı her aşamada önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kısırlık testleri adetin kaçıncı günü yapılır?
AMH düşükse gebe kalamaz mıyım?
Sperm analizi için nelere dikkat edilmeli?
Kaynaklar
- NICE Guideline CG156: Fertility problems: assessment and treatment.
- ASRM Practice Committee. Fertility evaluation of infertile women: a committee opinion. Fertil Steril, 2021.
- ESHRE Guideline: Unexplained infertility, 2023.
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
İlgili sayfalar
İlgili yazılar
Yumurtlama Dönemi Nasıl Hesaplanır? En Verimli Günler
Yumurtlama, düzenli adet gören kadınlarda genellikle bir sonraki adetten yaklaşık 14 gün önce gerçekleşir; 28 günlük döngüde bu 14. gün civarıdır. En...
Tüp Bebek Tedavisi Aşamaları: İlk Muayeneden Gebelik Testine
Tüp bebek tedavisi; ön değerlendirme, yumurtalıkların uyarılması (yaklaşık 10-12 gün), yumurta toplama, laboratuvarda döllenme ve embriyo gelişimi, em...