1. Ön değerlendirme
Tedaviden önce çift birlikte değerlendirilir: kadının yaşı, yumurta rezervi (AMH ve antral folikül sayısı), rahim ve tüplerin durumu, hormon testleri, enfeksiyon taramaları ve eşin sperm analizi. Gerekirse rahim içi histeroskopi ile incelenir. Bu bilgiler ışığında kişiye özel ilaç protokolü ve dozu belirlenir.
2. Yumurtalıkların uyarılması
Adetin 2-3. gününde başlanan günlük iğnelerle yumurtalıklarda birden fazla folikülün gelişmesi sağlanır. İğneler deri altına, çoğunlukla kişinin kendisi tarafından evde yapılır. Bu süreçte 3-5 kez ultrason ve gerektiğinde kan hormon ölçümleriyle takip yapılır; dozlar yanıta göre ayarlanır. Erken yumurtlamayı önlemek için ek ilaçlar kullanılır.
3. Tetik (çatlatma) iğnesi
Foliküller yeterli büyüklüğe ulaştığında yumurtaların son olgunlaşmasını sağlayan tetik iğnesi yapılır. Yumurta toplama işlemi bu iğneden yaklaşık 34-36 saat sonra planlanır; saatine tam uyulması önemlidir.
4. Yumurta toplama (OPU)
Kısa süreli sedasyon (hafif anestezi) altında, vajinal ultrason eşliğinde ince bir iğneyle foliküllerdeki yumurtalar toplanır. İşlem genellikle 15-20 dakika sürer ve aynı gün eve dönülür. Hafif kasık ağrısı ve lekelenme olabilir.
5. Döllenme ve embriyo gelişimi
Aynı gün eşten sperm alınır. Yumurtalar klasik IVF veya mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle döllenir. Embriyolar laboratuvarda 3-5 gün izlenir; genellikle 5. günde blastosist aşamasına ulaşan embriyolar değerlendirilir. Uygun durumlarda embriyolara genetik test (PGT) uygulanabilir.
6. Embriyo transferi
Embriyo, ince bir kateterle ultrason eşliğinde rahim içine yerleştirilir. Genellikle belirgin bir rahatsızlık vermez, anestezi gerekmez ve birkaç dakika sürer. Çoğul gebelik riskini azaltmak için genellikle tek embriyo transfer edilir; kalan kaliteli embriyolar dondurulur. Bazı durumlarda tüm embriyolar dondurulur ve transfer sonraki döngüde yapılır.
7. Bekleme dönemi ve gebelik testi
Transferden sonra rahim iç zarını desteklemek için progesteron kullanılır. Yatak istirahati gerekmez; günlük yaşam normal şekilde sürdürülebilir. Transferden 9-12 gün sonra kanda beta-hCG testi yapılır.
Tedavi sürecinde birlikte olmak
Tüp bebek tedavisi fiziksel olduğu kadar duygusal olarak da yorucu olabilir. Her aşamada neyin neden yapıldığını bilmek kaygıyı azaltır. Tedaviyi planlayan hekimin gebelik takibini ve doğumu da sürdürebilmesi, sürecin bütünlüğü açısından avantaj sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Tüp bebek tedavisi kaç gün sürer?
Tüp bebek iğneleri ağrılı mı?
Transferden sonra yatmak gerekir mi?
Kaynaklar
- ESHRE Guideline: Ovarian Stimulation for IVF/ICSI, 2019.
- HFEA. IVF: What is IVF and how does it work?
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
