Neden gebelik öncesi muayene?
Bebeğin organları, çoğu kadın gebe olduğunu fark etmeden önce, gebeliğin ilk haftalarında oluşmaya başlar. Bu nedenle bazı önlemlerin gebelik başlamadan alınması gerekir. Gebelik öncesi değerlendirme hem annenin sağlığını hem de bebeğin gelişimini olumsuz etkileyebilecek durumların önceden fark edilmesini sağlar.
Folik asit
Folik asit, bebekte spina bifida gibi nöral tüp defektlerinin önlenmesinde etkilidir. Gebelikten en az bir ay önce başlanması ve ilk üç ay boyunca günlük 400 mikrogram kullanılması önerilir. Daha önce nöral tüp defektli bebeği olan, bazı epilepsi ilaçlarını kullanan veya diyabeti olan kadınlarda daha yüksek doz gerekebilir.
Hangi testler yapılır?
- Tam kan sayımı ve kan grubu
- Kızamıkçık (rubella), hepatit B, hepatit C, HIV ve sifiliz taramaları
- Tiroid işlev testleri ve açlık kan şekeri
- Gerekirse akdeniz anemisi (talasemi) taşıyıcılığı
- Rahim ağzı kanseri taraması (smear) güncel değilse
- Jinekolojik muayene ve ultrasonografi
Aşılar
Kızamıkçık bağışıklığı olmayan kadınlara gebelikten önce aşı yapılır ve aşıdan sonra bir ay gebelikten korunulması önerilir. Hepatit B ve suçiçeği bağışıklığı da değerlendirilir. Grip ve boğmaca aşıları gebelik sırasında da uygulanabilir.
Kronik hastalıklar ve ilaçlar
Diyabet, hipertansiyon, tiroid hastalığı, epilepsi ve otoimmün hastalıkların gebelikten önce kontrol altına alınması hem anne hem bebek açısından riskleri azaltır. Bazı ilaçlar gebelikte güvenli değildir; bu nedenle kullanılan tüm ilaçlar gebelik öncesinde gözden geçirilmeli, hiçbir ilaç hekime danışmadan bırakılmamalıdır.
Yaşam tarzı
- Sigara ve alkol tamamen bırakılmalıdır.
- İdeal kiloya yaklaşmak hem gebe kalmayı kolaylaştırır hem de gebelik şekeri ve tansiyon riskini azaltır.
- Kafein günlük 200 mg ile sınırlandırılmalıdır.
- Düzenli fiziksel aktivite sürdürülmelidir.
Genetik danışmanlık
Akraba evliliği, ailede kalıtsal hastalık, tekrarlayan gebelik kaybı veya önceki gebelikte genetik sorunlu bebek öyküsü varsa gebelik öncesinde genetik danışmanlık önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Folik asite ne zaman başlamalıyım?
Gebelik öncesi diş muayenesi gerekli mi?
Kaynaklar
- ACOG Committee Opinion No. 762: Prepregnancy Counseling. Obstet Gynecol, 2019.
- World Health Organization. WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience, 2016.
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
