Kist türleri
- Fonksiyonel kistler (folikül ve korpus luteum kistleri): Yumurtlama sürecine bağlıdır, genellikle 1-3 ay içinde kaybolur.
- Endometrioma (çikolata kisti): Endometriozise bağlıdır; ağrı ve yumurta rezervinde azalma ile ilişkili olabilir.
- Dermoid kist (matür kistik teratom): Yağ, kıl gibi farklı dokular içerir; genç kadınlarda sıktır.
- Kistadenomlar: Sıvı veya mukus içeren, büyüyebilen iyi huylu kistlerdir.
- Polikistik over görünümü: Gerçek bir kist değil, çok sayıda küçük folikül görünümüdür.
- 1: Fonksiyonel (folikül) kisti: ince duvarlı, içi berrak sıvılı
- 2: Korpus luteum kisti: kalın duvarlı, içi ağsı görünümlü
- 3: Endometrioma (çikolata kisti): koyu ve yoğun kıvamlı sıvı içerir
- 4: Dermoid kist: yağ, kıl ve katı bir bölüm içerebilir
Belirtiler
Kistlerin çoğu belirti vermez ve rutin ultrasonda saptanır. Büyük kistler kasıkta dolgunluk, ağrı, ilişki sırasında ağrı veya adet düzensizliğine yol açabilir. Ani ve şiddetli ağrı, bulantı-kusma ile birlikteyse kistin dönmesi veya yırtılması düşünülür ve acil değerlendirme gerekir.
Değerlendirme
Vaginal ultrason kistin boyutu, içeriği ve iç yapısı hakkında ayrıntılı bilgi verir. Uluslararası ultrason sınıflama sistemleri (IOTA, O-RADS) kistin iyi huylu olma olasılığını tahmin etmeye yardımcı olur. Gerektiğinde CA-125 gibi tümör belirteçleri ve MR kullanılır.
Tedavi
- İzlem: Basit görünümlü, küçük kistler 6-12 hafta sonra ultrasonla tekrar değerlendirilir.
- Laparoskopik kistektomi: Kalıcı, büyüyen, belirti veren veya şüpheli görünümlü kistler kapalı yöntemle çıkarılır.
- Yumurtalık dokusunu koruma: Özellikle gebelik planlayan kadınlarda, sağlıklı yumurtalık dokusu ve yumurta rezervi mümkün olduğunca korunur.
Kistler ve doğurganlık
Endometrioma ameliyatları yumurta rezervini azaltabildiğinden, tüp bebek planlanan kadınlarda ameliyat kararı dikkatle verilir. Bazı durumlarda ameliyat öncesi yumurta veya embriyo dondurulması konuşulabilir.
Ankara'da Kadın Doğum Uzmanı: muayene ve ulaşım bilgileri
Sıkça Sorulan Sorular
Her yumurtalık kisti ameliyat gerektirir mi?
Kist gebe kalmayı engeller mi?
Kaynaklar
- ACOG Practice Bulletin No. 174: Evaluation and Management of Adnexal Masses, 2016.
- Andreotti RF, et al. O-RADS US Risk Stratification and Management System. Radiology, 2020.
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
İlgili sayfalar
Bu konudaki videolar
İlgili yazılar
Over Kisti Türleri: Fonksiyonel Kist, Dermoid, Endometrioma ve Kistadenom
Yumurtalık kisti tek bir hastalık değildir. Fonksiyonel kistler yumurtlamanın bir parçasıdır ve çoğunlukla birkaç hafta ya da birkaç döngü içinde kend...
Kasık Ağrısı: Aynı Şikâyet, Farklı Tanılar
Kadınlarda kasık ağrısı; adet sancısı, endometriozis, yumurtalık kisti, dış gebelik veya pelvik enfeksiyon gibi jinekolojik nedenlerden olabileceği gi...
Tümör Belirteçleri: CA-125 ve Diğer Testler Ne Anlama Gelir?
CA-125, HE4, CA 19-9, CEA, AFP, beta-hCG, LDH ve inhibin gibi tümör belirteçleri, belirli durumlarda tanıya ve tedavi takibine yardımcı olan kan testl...