Tekrarlayan Gebelik Kaybı (Düşük): Nedenleri ve Değerlendirme

Prof. Dr. İkbal Kaygusuz Son gözden geçirme: 25 Eylül 2026 3 dk okuma
Kısaca: İki veya daha fazla gebelik kaybı tekrarlayan gebelik kaybı olarak tanımlanır ve kadınların yaklaşık yüzde 1-2'sinde görülür. Kromozom sorunları, rahim yapısındaki anomaliler, antifosfolipid sendromu, tiroid ve diğer hormonal bozukluklar başlıca nedenlerdir. Kapsamlı değerlendirmeye rağmen çiftlerin yaklaşık yarısında belirgin bir neden bulunamaz; bu çiftlerin çoğunda sonraki gebelik başarıyla sonuçlanır.

Tekrarlayan gebelik kaybı nedir?

Gebelik kaybı, gebeliğin 24. haftasından önce sona ermesidir ve tüm klinik gebeliklerin yaklaşık yüzde 10-15'inde görülür. Tek bir düşük çoğunlukla embriyodaki rastlantısal bir kromozom hatasından kaynaklanır ve tekrarlama olasılığı düşüktür. Güncel kılavuzlar, iki veya daha fazla gebelik kaybı yaşayan çiftlerde değerlendirme yapılmasını önermektedir.

Nedenleri nelerdir?

Genetik nedenler

Çiftlerin küçük bir kısmında, kendilerinde herhangi bir belirti oluşturmayan dengeli kromozom yer değişimi (translokasyon) bulunur. Bu durum embriyoda dengesiz kromozom yapısına ve düşüğe yol açabilir. Düşük materyalinin genetik incelemesi de kaybın nedenini anlamada yol gösterir. Kadın yaşı ilerledikçe embriyoda kromozom sayı bozukluğu olasılığı artar.

Rahim yapısıyla ilgili nedenler

Rahim içini bölen perde (septum), büyük miyomlar, polipler ve rahim içi yapışıklıklar gebeliğin sürdürülmesini güçleştirebilir. Bu durumlar üç boyutlu ultrason veya histeroskopi ile değerlendirilir ve gerekirse histeroskopik cerrahiyle düzeltilir.

Antifosfolipid sendromu

Kanın pıhtılaşma eğilimini artıran otoimmün bir hastalıktır. Tanı konduğunda gebelikte uygulanan kan sulandırıcı tedaviyle sonuçlar belirgin olarak iyileşir.

Hormonal ve metabolik nedenler

Tiroid işlev bozuklukları, kontrolsüz diyabet, polikistik over sendromu ve yüksek prolaktin düzeyi gebelik kaybı riskini artırabilir.

Hangi testler yapılır?

  • Her iki eşte kromozom analizi (karyotip), özellikle düşük materyali incelenemediyse
  • Rahim yapısının üç boyutlu ultrason veya histeroskopi ile değerlendirilmesi
  • Antifosfolipid antikorları (lupus antikoagülanı, antikardiyolipin, anti-beta2 glikoprotein)
  • Tiroid hormonları ve tiroid antikorları
  • Gerekli durumlarda kan şekeri, prolaktin ve diğer hormon testleri

Pıhtılaşma sistemine ait bazı belirteçlerin gebelik kaybıyla ilişkisi bilimsel çalışmalarda araştırılmaktadır; Prof. Dr. İkbal Kaygusuz'un da yer aldığı bir çalışmada tekrarlayan gebelik kaybı olan kadınlarda bu belirteçler incelenmiştir. Bununla birlikte rutin değerlendirmede yalnızca kanıta dayalı testler önerilir.

Tedavi ve sonraki gebelik

Tedavi, saptanan nedene yöneliktir: rahim anomalisinin düzeltilmesi, antifosfolipid sendromunda kan sulandırıcı tedavi, tiroid bozukluğunun tedavisi gibi. Dengeli translokasyon taşıyan çiftlerde embriyoya genetik tanı (PGT) içeren tüp bebek tedavisi seçeneklerden biridir.

Neden bulunamayan çiftlerde bile bir sonraki gebeliğin başarıyla sonuçlanma olasılığı yüksektir. Erken gebelikte yakın takip ve destek bu çiftler için özellikle önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaç düşükten sonra araştırma yapılmalı?
Güncel kılavuzlar iki veya daha fazla gebelik kaybından sonra değerlendirme yapılmasını önermektedir. 35 yaş üzerindeki kadınlarda ve infertilite öyküsü olanlarda daha erken değerlendirme uygun olabilir.
Düşükten sonra ne zaman tekrar gebe kalınabilir?
Fiziksel olarak iyileşme sonrası, genellikle bir adet döneminden sonra tekrar denenebilir. Tekrarlayan kayıplarda önce değerlendirmenin tamamlanması önerilir.
Stres düşüğe neden olur mu?
Günlük yaşam stresinin düşüğe neden olduğunu gösteren güçlü bir kanıt yoktur. Yine de gebelik kaybı yaşayan çiftler için duygusal destek önemlidir.

Kaynaklar

  1. ESHRE Guideline: Recurrent pregnancy loss, 2022 (updated).
  2. Kaygusuz I, et al. Levels of thrombin-activatable fibrinolysis inhibitor and platelet-activating factor in recurrent pregnancy loss. Taiwan J Obstet Gynecol, 2016.

Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.

İlgili sayfalar

Muayene ve bilgi için

Randevu talebinizi iletebilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.

WhatsApp ile yazın

Konunuzu seçin; mesajınız hazır olarak WhatsApp'ta açılsın.

Lütfen tahlil sonucu, teşhis gibi sağlık bilgilerinizi WhatsApp üzerinden paylaşmayın; bunlar muayenede konuşulur.