Menopoz dönemleri
- Perimenopoz: Menopozdan önceki birkaç yıl; adetler düzensizleşir ve belirtiler başlayabilir. Bu dönemde gebelik hâlâ mümkündür.
- Menopoz: Son adetten sonra 12 ay geçmesi.
- Postmenopoz: Menopozdan sonraki yaşam dönemi.
Belirtiler
- Sıcak basmaları ve gece terlemeleri
- Uyku bozuklukları, yorgunluk
- Duygu durum değişiklikleri, odaklanma güçlüğü
- Vajinal kuruluk, ilişkide ağrı, sık idrar yolu enfeksiyonu (genitoüriner sendrom)
- İdrar kaçırma
- Eklem ağrıları, cilt ve saçta değişiklikler
Uzun dönem sağlık etkileri
Östrojen azalması kemik yoğunluğunda kayba (osteoporoz) ve kalp-damar hastalığı riskinde artışa yol açar. Bu nedenle menopoz, kemik yoğunluğu ölçümü, kolesterol, kan şekeri, tansiyon, meme ve rahim ağzı taramalarının gözden geçirilmesi için uygun bir zamandır.
Erken menopoz ve erken yumurtalık yetmezliği
40 yaşından önce yumurtalık işlevlerinin azalması erken yumurtalık yetmezliği olarak adlandırılır. Nedenleri arasında genetik faktörler (Frajil X ön mutasyonu, kromozom farklılıkları), otoimmün hastalıklar ve kemoterapi/radyoterapi vardır; çoğu olguda neden bulunamaz. Bu kadınlarda kemik ve kalp sağlığını korumak için, aksi bir durum yoksa, en azından doğal menopoz yaşına kadar hormon tedavisi önerilir. Gebelik isteyen kadınlarda yumurta rezervi değerlendirilerek seçenekler konuşulur. Ailede erken menopoz öyküsü olan genç kadınlar için yumurta rezervi takibi ve yumurta dondurma bilgisi önemlidir.
Tedavi seçenekleri
- Yaşam tarzı: Düzenli egzersiz, sigarayı bırakma, yeterli kalsiyum ve D vitamini, tetikleyicilerden (sıcak içecekler, alkol, baharat) kaçınma.
- Menopozal hormon tedavisi: Sıcak basmalarında en etkili tedavidir. 60 yaşından önce veya menopozdan sonraki ilk 10 yıl içinde başlanan, kişiye göre seçilmiş tedavide yararlar çoğu kadında risklerden fazladır. Rahmi olan kadınlarda östrojene progesteron eklenir. Meme kanseri öyküsü, pıhtılaşma bozukluğu gibi durumlarda kullanılmaz.
- Hormon dışı tedaviler: Hormon tedavisi kullanamayan kadınlarda sıcak basmalarına yönelik ilaç seçenekleri vardır.
- Vajinal tedaviler: Kuruluk ve ilişkide ağrı için nemlendiriciler ve düşük doz vajinal östrojen.
Prof. Dr. İkbal Kaygusuz, menopozda hormon tedavisinin ve genistein gibi bitkisel kaynaklı tedavilerin damar sağlığı, trombosit ve böbrek işlevleri üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmaların yazarları arasındadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hormon tedavisi kansere yol açar mı?
Menopozda gebe kalınır mı?
Kaynaklar
- The 2022 Hormone Therapy Position Statement of The North American Menopause Society. Menopause, 2022.
- Effects of oral hormone replacement therapy on mean platelet volume in postmenopausal women. Turkish Journal of Medical Sciences, 2014.
- Does hormone replacement therapy have beneficial effects on renal functions in menopausal women? Archives of Gynecology and Obstetrics, 2012.
- Effect of genistein therapy on plasma levels of asymmetric dimethylarginine in healthy postmenopausal women: a randomized, placebo-controlled study. Fertility and Sterility, 2010.
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
