Önce gebelik dışlanmalı
Cinsel olarak aktif her kadında adet gecikmesinde ilk yapılacak şey gebelik testidir. Korunma yöntemi kullanılıyor olsa bile test yapılması önerilir.
Gebelik dışı sık nedenler
- Stres: Yoğun duygusal veya fiziksel stres, beyindeki üreme hormonu düzenini baskılayarak yumurtlamayı geciktirebilir.
- Kilo değişiklikleri: Hızlı kilo kaybı, çok düşük vücut ağırlığı veya belirgin kilo artışı adet düzenini bozar.
- Yoğun egzersiz: Özellikle yetersiz beslenmeyle birlikte olduğunda adetlerin kesilmesine yol açabilir.
- Polikistik over sendromu (PKOS): Seyrek adetin en sık hormonal nedenidir.
- Tiroid hastalıkları: Hem az hem çok çalışan tiroid adet düzenini etkiler.
- Prolaktin yüksekliği: Süt hormonunun artışı yumurtlamayı baskılar; memeden süt gelmesiyle birlikte olabilir.
- Emzirme: Emziren annelerde adetlerin gecikmesi doğaldır.
- İlaçlar: Hormonal doğum kontrol yöntemleri, bazı psikiyatrik ilaçlar ve diğerleri.
- Perimenopoz: 40'lı yaşlarda adetler düzensizleşebilir.
- Erken yumurtalık yetmezliği: 40 yaşından önce adetlerin kesilmesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Ne zaman doktora gitmeli?
- Gebelik testi negatif ve adet üç aydır gelmiyorsa
- Döngüler sürekli 38 günden uzunsa
- Adet gecikmesine kıllanma, sivilce, memeden süt gelmesi, baş ağrısı veya görme bozukluğu eşlik ediyorsa
- 15 yaşına kadar hiç adet görülmediyse
- Gebelik planlıyorsanız ve adetleriniz düzensizse
Değerlendirmede neler yapılır?
Gebelik testinin yanında FSH, LH, östradiol, prolaktin, tiroid hormonları ve gerekirse erkeklik hormonları ile AMH bakılır. Vajinal ultrasonla yumurtalıklar ve rahim iç zarı değerlendirilir. Tedavi, altta yatan nedene göre planlanır.
Sitemizdeki adet takvimi aracıyla döngünüzü takip ederek düzensizlikleri daha kolay fark edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Stres adeti kaç gün geciktirir?
Kişiden kişiye değişir; birkaç günden birkaç haftaya kadar gecikme olabilir, bazen o ay adet hiç görülmeyebilir.
Gebelik testi negatif ama adet gelmiyor, ne yapmalıyım?
Bir hafta sonra testi tekrarlayın. Hâlâ negatifse ve adet gelmezse değerlendirme için başvurun.
Kaynaklar
- Munro MG, et al. FIGO systems for abnormal uterine bleeding (PALM-COEIN), 2018.
- ASRM Practice Committee. Current evaluation of amenorrhea. Fertil Steril, 2008.
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
