Yerleşme kanaması nedir?
Döllenmiş yumurta, tüp içinde birkaç gün boyunca bölünerek ilerler ve rahim boşluğuna ulaşır. Yumurtlamadan yaklaşık 6-12 gün sonra, çoğunlukla 8-10. günler arasında rahim iç tabakasına (endometrium) tutunur. Bu tutunma (implantasyon) sırasında rahim iç tabakasındaki küçük damarlar etkilenebilir ve az miktarda kan vajinadan gelebilir. Buna yerleşme ya da implantasyon kanaması denir.
Yerleşme kanaması her gebelikte görülmez. Bazı kadınlar bu dönemde hafif bir lekelenme fark ettiğini belirtir, pek çok kadın ise hiç kanama yaşamaz. Kanamanın olmaması gebeliğin olmadığı ya da sorunlu olduğu anlamına gelmez. Yerleşme kanaması zararsızdır ve tedavi gerektirmez; önemli olan, lekelenmenin başka bir nedene bağlı olmadığından emin olmaktır.
Neden adetle karışır?
Yerleşme, adetin beklendiği günlere çok yakın bir zamanda gerçekleşir. 28 günlük düzenli bir döngüde yumurtlama yaklaşık 14. günde olur; tutunma ise bundan bir-bir buçuk hafta sonra, yani adetin beklendiği günlerin hemen öncesine denk gelir. Bu nedenle pek çok kadın bu lekelenmeyi "erken ya da az gelen bir adet" olarak yorumlar. Düzensiz adet gören kadınlarda zamanlamaya bakarak ayrım yapmak daha da zordur.
Genel olarak şu farklar yol gösterici olabilir:
- Miktar: Yerleşme kanaması genellikle lekelenme düzeyindedir; çoğu zaman yalnızca silerken ya da günlük pedde fark edilir. Adet ise giderek artan, ped veya tampon gerektiren bir kanamadır.
- Renk: Yerleşme kanaması çoğunlukla açık pembe veya kahverengidir. Adet kanaması genellikle ilk günlerden itibaren kırmızıdır.
- Süre: Yerleşme kanaması birkaç saat ile bir-iki gün arasında sürer ve kendiliğinden kesilir. Adet çoğunlukla 3-7 gün sürer.
- Pıhtı: Yerleşme kanamasında pıhtı beklenmez; adette küçük pıhtılar görülebilir.
- Kramp: Tutunma döneminde hafif bir kasık gerginliği olabilir; adet sancısı ise çoğu zaman daha belirgindir.
Bu özellikler yalnızca ipucudur. Bazı kadınlarda adet de hafif seyreder, bazı gebeliklerde ise erken dönemde daha fazla kanama olabilir. Kanamanın görünüşüne bakarak gebelik olup olmadığına karar vermek mümkün değildir; bu sorunun yanıtını gebelik testi verir. Erken gebeliğin diğer belirtileri için hamileliğin ilk belirtileri yazımıza göz atabilirsiniz.
Lekelenmeden sonra test ne zaman yapılmalı?
Gebelik testleri, embriyonun tutunmasından sonra üretilmeye başlayan beta-hCG hormonunu ölçer. Lekelenme sırasında ya da hemen ardından yapılan test, hormon henüz yeterince yükselmediği için negatif çıkabilir.
- Evde idrar testi: En güvenilir sonuç, adetin geciktiği ilk günden itibaren alınır. Lekelenmeden sonra birkaç gün bekleyip sabah ilk idrarla test yapmak yanlış negatif sonuç olasılığını azaltır. Test negatif çıkar ve adet başlamazsa 2-3 gün sonra tekrarlanabilir.
- Kanda beta-hCG: Daha duyarlıdır, yumurtlamadan yaklaşık 10-12 gün sonra gebeliği gösterebilir ve sayısal sonuç verir. Kanamanın eşlik ettiği erken gebeliklerde hekim, değerin yaklaşık 48 saat arayla nasıl değiştiğine bakmak isteyebilir.
Son adet tarihinize göre test için uygun günü gebelik testi ne zaman yapılır aracıyla hesaplayabilirsiniz. Beta-hCG sonuçlarının nasıl yorumlandığını ise beta-hCG değerleri yazımızda anlattık.
Erken gebelikte kanamanın diğer nedenleri
Gebelik testi pozitif çıktıktan sonra görülen her kanama yerleşme kanaması değildir. İlk üç ayda lekelenme veya kanama sık karşılaşılan bir durumdur ve pek çok kadında gebelik sağlıklı biçimde devam eder. Yine de kanamanın nedeni ancak muayene ve ultrasonla anlaşılabileceği için erken gebelikte olan her kanamanın hekime bildirilmesi önerilir. Olası nedenler şunlardır:
- Rahim ağzındaki değişiklikler: Gebelikte rahim ağzının (serviks) kan akımı artar ve dokusu daha hassas hale gelir. Cinsel ilişki veya jinekolojik muayeneden sonra görülen hafif lekelenme çoğu zaman bu nedenledir. Rahim ağzındaki polip veya enfeksiyonlar da kanamaya yol açabilir.
- Koryon altı kanama (subkoryonik hematom): Gebelik kesesini saran zarlarla rahim duvarı arasında biriken küçük bir kan birikintisidir. Ultrasonda görülür; çoğu zaman zamanla emilir, ancak hekim takibi gerektirir.
- Düşük tehdidi: Gebelik devam ederken olan kanamadır ve hafif kramplarla birlikte olabilir. Ultrasonda kalp atımı görülen gebeliklerin önemli bir bölümü kanamaya karşın sorunsuz devam eder. Kanama artarsa, adet sancısından güçlü kramplar ve doku parçası düşmesi olursa düşük gerçekleşiyor olabilir.
- Dış gebelik (ektopik gebelik): Embriyonun rahim dışında, çoğunlukla tüpte yerleşmesidir. Hafif, düzensiz, çoğu zaman kahverengi bir kanama ile tek taraflı kasık ağrısı sık görülen belirtilerdir; bu yüzden yerleşme kanamasıyla karışabilir. Tedavi edilmezse tüpün yırtılmasına ve karın içine kanamaya yol açabileceğinden erken tanı önemlidir. Ayrıntılar için dış gebelik sayfamıza bakabilirsiniz.
- Mol gebelik: Plasenta dokusunun anormal gelişimiyle ortaya çıkan nadir bir durumdur. Kanama, belirgin bulantı-kusma ve beklenenden yüksek beta-hCG değerleriyle kendini gösterebilir; tanı ultrason ve doku incelemesiyle konur.
Test pozitifken kanama olduğunda hekim genellikle vajinal ultrasonla gebeliğin rahim içinde olup olmadığına bakar ve gerekirse beta-hCG ölçümünü tekrarlar. Çok erken haftalarda gebelik kesesi henüz ultrasonda görülemeyebilir. Bu durumda gebelik "yeri henüz belirlenmemiş gebelik" olarak izlenir ve net bir yorum için birkaç gün sonra tekrar değerlendirme gerekebilir.
Tüp bebek transferinden sonra kanama
Embriyo transferinden sonraki günlerde hafif lekelenme görülebilir. Bu; transfer sırasında rahim ağzına dokunulmasına, vajinal yolla kullanılan progesteron ilaçlarına ya da tutunmaya bağlı olabilir. Öte yandan gebelik oluşmadığında da kanama başlayabilir. Bu nedenle transfer sonrası lekelenme tek başına ne olumlu ne de olumsuz bir işaret olarak yorumlanmalıdır.
Kanama olsa bile progesteron desteğini ve diğer ilaçlarınızı kendi kararınızla bırakmayın; tedaviyi yürüten ekibi bilgilendirin ve gebelik testi için belirlenen günü bekleyin. Çatlatma iğnesi hCG içerdiğinden erken yapılan ev testleri yanıltıcı olabilir; tüp bebek sonrasında kan testi tercih edilir.
Rh negatif kan grubu
Kan grubunuz Rh negatifse ve gebelikte kanama olduysa bunu hekiminize mutlaka söyleyin. Bazı durumlarda annenin bebeğin kan grubuna karşı bağışıklık geliştirmesini önlemek amacıyla anti-D iğnesi (Rh immünglobulin) uygulanır. Bu iğnenin gerekip gerekmediğine gebelik haftası ve kanamanın nedeni dikkate alınarak hekim karar verir.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Gebelik olasılığı varken ya da test pozitifken aşağıdakilerden biri olursa beklemeden, gerekirse acil servise başvurun:
- Ped dolduracak kadar yoğun ya da pıhtılı kanama
- Tek taraflı, şiddetli veya giderek artan kasık ağrısı
- Omuz ucunda ağrı (karın içi kanamanın bir işareti olabilir)
- Baş dönmesi, bayılma ya da bayılacak gibi olma, çarpıntı
- Ateş veya kötü kokulu akıntı
- Doku parçası düşmesi
Bu belirtiler olmasa bile pozitif testle birlikte görülen her kanamayı hekiminize bildirin. Daha önce dış gebelik geçirdiyseniz, tüplerinizden ameliyat olduysanız, tüp bebek tedavisiyle ya da rahim içi araç (spiral) takılıyken gebe kaldıysanız erken değerlendirme önerilir. Test negatif çıktığı halde adet gecikmesi sürüyorsa ya da adet dışında tekrarlayan lekelenmeler oluyorsa da muayene gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yerleşme kanaması ne kadar sürer?
Yerleşme kanamasından hemen sonra test pozitif çıkar mı?
Kırmızı ve pıhtılı kanama yerleşme kanaması olabilir mi?
Yerleşme kanaması bebeğe zarar verir mi?
Lekelenme oldu ama test negatif; yine de gebe olabilir miyim?
Embriyo transferinden sonra kanamam oldu, ilaçlarımı bırakmalı mıyım?
Kaynaklar
Bu sitedeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
